Repliek aan een Vlaamse zanger

Auteursrecht, piraterij en hoe erop reageren. Het blijft een complex probleem.

Toen vandaag SABAM een tweet van UDO herhaalde voelde ik me geroepen om hierop in te gaan, wat eruit volgde was een korte maar interessante discussie met een Vlaamse zanger en zijn standpunten. UDO en ik zijn generatiegenoten, ik ben van '77, hij van '76 maar toch hebben we beide zeer uiteenlopende visies op de problematiek van het illegaal downloaden van muziek.

Voor alle duidelijkheid, ik ga niet beweren dat illegaal downloaden iets goed is, maar ik ga wel een punt maken in verband met de futiliteit om tegen piraterij trachten te vechten. Piraterij is iets van alle tijden. Ik kan me perfect herinneren hoe ik als kleine jongen vroeger reeds radio muziek opnam met de cassette recorder om deze nadien te beluisteren op de walkman. Het maken van een mixtape was niets bijzonders en de muziek kon je gratis opnemen via de Top 30 die elk weekend uitgezonden werd of kopiëren van een cassette van een vriend. Ik moet bekennen, de vraag rond de legaliteit ervan kwam nooit boven water.

Ergens laat in de jaren 80 of begin jaren 90 maakte ik eindelijk de overschakeling naar digitale media. Ik maakte nog steeds mixtapes maar af en toe kocht ik al eens een CD met mijn zakgeld. Het kopiëren en uitlenen van cassettes verlegde zich meer en meer naar het uitlenen van CD's maar verder bleef alles bij het oude. Ergens midden jaren 90 echter kwam de omkering. Het Internet raakte meer en meer verspreid en digitale media kende een ware evolutie. Begin jaren 90 kwam ook de Video CD in omloop, de opvolger van de laserdisk, en deze introduceerde de wereld met gecomprimeerde audio en video. De MPEG formaten kwamen in omloop en eventueel ook de MP3.

Tussen het populair worden van het internet in 1995 en de eerste grote p2p dienst Napster lag amper 4 jaar, maar zelfs voor het verschijnen van Napster werd er reeds digitale muziek uitgewisseld via Internet Relay Chat en andere kanalen. Mensen stuurden elkaar muziek door die ze leuk vonden. De Mixtapes werden digitaal.

Napster kende een kort maar heftig leven, in de 3 jaar tijd dat het bestond bracht het de piraterij onder de spotlight mede dankzij de verschillende klachten van groepen zoals Metallica en Madonna. Reeds toen werd aangekondigd dat illegaal downloaden de muziekindustrie de das zou omdoen. Een feit dat door het success van Radiohead's Kid A welleens ontkracht zou kunnen worden.

Ondertussen ben ik reeds lang van de schoolbanken. Ik heb een goeie job en mijn passie voor muziek is er alleen maar op gegroeid. Via diensten zoals last.fm, een online intelligente streaming radio kwam ik in aanmerking met meer en meer muziek en mijn cd rek (en concert agenda) is er alleen maar groter op geworden. Ik heb letterlijk honderden groepen ontdekt via het internet waarvan ik anders nooit het bestaan zou afweten en er gaat amper een week voorbij of ik ga naar een optreden. En nog steeds is de piraterij de album verkoop aan het vermoorden. Nu al 13 jaar lang.

Is piraterij nu werkelijk zo'n dooddoener? Eerlijk gezegd, ik denk van niet. Als je even stil staat bij de redenen waarom je iets zou downloaden zijn de keuzes relatief beperkt, volgens mij. De drie grootste categorieën zijn volgens mij:

- Je bent te gierig om het album te kopen

- Je vind het album nergens in een winkel

- Je wenst eerst het album te beluisteren vooraleer je hem koopt

De eerste categorie is waarschijnlijk de grootste en bestaat vermoedelijk het meeste uit studenten. Als student heb je sowieso al minder geld om uit te geven aan je hobby's en in dat geval is het illegaal downloaden een gemakkelijke piste. Als het downloaden weg valt zullen deze niet plots in massa cd's aanschaffen.

De tweede categorie heeft meer te maken met de manier waarop muziek (en films) verspreid worden. Het is niet ongewoon om muziek en films in fases uit te brengen. Je kan soms een CD of film een half jaar vroeger kopen in het ene land dan het andere (als het al te koop aangeboden wordt). In deze digitale tijden is zo'n benadering gewoon waanzin. De wereld is verbonden, men ziet wat waar uitkomt en wanneer, en vele mensen vertikken het om nog te wachten (wat indirect de doodsteek zal blijken voor televisie vermoed ik).

De laatste categorie zijn je potentiële klanten. Het is ook deze groep die het meest waarschijnlijk is om streaming audio diensten aan te schaffen. Deze personen zijn oprecht geïnteresseerd in muziek en kopen wat ze goed vinden, de dagen van de single zijn nu eenmaal reeds jaren voorbij, de mensen zien geen nut meer in het kopen op goed geluk. Als slechts 1 nummer de moeite blijkt te zijn, dan zullen ze enkel dat ene nummer downloaden of kopen. Is het album goed dan is er een grote kans dat ze het album kopen. Tuurlijk, dit is slechts mijn opinie, gevormd uit eigen ervaringen, maar ik ben niet de enige die denkt dat piraterij niet de boosdoener is dat velen er van maken. Deze studie van de universiteit van Columbia bv kwam tot de conclusie dat downloaders 30% meer spendeerden aan muziek dan de niet-downloaders.

De echte doder van het album is volgens mij niet de piraterij, die was er altijd en zal er altijd blijven. Neen, het grootste gevaar verschuilt zich in de streaming diensten zoals Spotify en Grooveshark. Als je een volledige muziek catalogus ter beschikking hebt via het internet dan moet je al een echte muziekfan zijn om nadien nog te overwegen een album aan te kopen. De anderen, die streamen of luisteren radio.